Ar gyfer Mis Hanes Menywod (1 - 31 Mawrth), rydym yn edrych yn ôl ar rai o'r troeon cyntaf i fenywod ym maes adeiladu. Y cyflawniadau hyn yw'r sylfeini i fenywod heddiw i wireddu eu potensial a llwyddo yn eu rôl ddewisol.

Yr Arglwyddes Anne Clifford

Yr Arglwyddes Anne Clifford (1590-1676) oedd y fenyw gyntaf i gymryd rhan weithredol mewn prosiect adeiladu, gan reoli'r rhaglen ddylunio ac adeiladu ar gyfer gwelliannau i'w hystadau yn Westmorland. Go dda Yr Arglwyddes Anne!

Lady Ann Clifford
Appleby Castle

Yr Arglwyddes Elizabeth Wilbraham

Tua 1701, cynhyrchodd yr Arglwyddes Elizabeth Wilbraham y darluniau pensaernïol cynharaf y gwyddys iddynt gael eu gwneud gan fenyw, ar gyfer ailadeiladu eglwys Sant Andras yn Swydd Stafford. A allai eich darluniadau fod y gampwaith pensaernïol nesaf?

Lady Elizabeth Wilbraham
St. Andrew's Church drawing

Sarah Guppy

Cyfrannodd Sarah Guppy at ddyluniad seilwaith Prydain, ac ym 1811, patentodd y cyntaf o'i dyfeisiadau, sef dull o wneud polion diogel ar gyfer pontydd. Ond, rhoddodd hi'r cynllun i ffwrdd am ddim gan ei bod yn credu na ddylai merched fod yn “rhy ymffrostgar”.  A fyddai hi wedi bod mor ostyngedig nawr?

Sarah Guppy
Clifton Suspension Bridge

Ethel Charles

Ym 1898, Ethel Charles oedd y fenyw gyntaf i gael mynediad i Sefydliad Brenhinol Penseiri Prydain (RIBA), wedi'i dilyn gan ei chwaer Bessie ym 1900. Ydych chi'n dyheu am adael eich marc ar y byd trwy ddod yn bensaer?

Ethel Charles
Designs for semi-detached houses in Falmouth, Cornwall, by Ethel Charles, 1907

Alice Perry

Ym 1906, deallir mai Alice Perry oedd y fenyw gyntaf i raddio â gradd mewn peirianneg yn Iwerddon neu Brydain Fawr - o bosibl y byd! Fe raddiodd hi ag anrhydedd dosbarth cyntaf o Queen's College Galway (bellach yn NUI, Galway). Ai gradd yw'r llwybr cywir i chi?

Alice Perry

Y Fonesig Caroline Haslett

Ym 1918, y Fonesig Caroline Haslett DBE, YH oedd ysgrifennydd cyntaf y Gymdeithas Peirianneg Menywod ac yn fuan daeth yn llais i fenywod mewn peirianneg ledled y byd. Fe wnaeth ei gwaith ysbrydoli llawer o fenywod i fynd i mewn i beirianneg a busnes. Diolch i chi Caroline!

Caroline Haslett

Irene Barclay

Ym 1922, Irene Barclay oedd y Syrfëwr Siartredig benywaidd cyntaf ym Mhrydain ac roedd yn un o ddiwygwyr cymdeithasol allweddol yr 20fed ganrif am ei gwaith, gan wella amgylchiadau tai yn slymiau St. Pancras. A allech chi wella'r tai yn eich ardal chi?

Irene Barclay
St Pancras slums

Amy Johnson

Ym 1929, Amy Johnson oedd y fenyw gyntaf o Brydain i gymhwyso fel Peiriannydd Tir ac am gyfnod byr, hi oedd yr unig fenyw yn y byd i ddal teitl y swydd honno! Ac… Amy oedd y fenyw gyntaf i hedfan ar ei hunan o Loegr i Awstralia - wow!

Amy Johnson

Elisabeth Scott

Ym 1929-32, Elisabeth Scott oedd y pensaer benywaidd cyntaf i ennill cystadleuaeth bensaernïaeth ryngwladol am ei chynllun i ailadeiladu Canolfan Goffa Shakespeare (y Royal Shakespeare Theatre erbyn hyn) yn Stratford-upon-Avon.

Elisabeth Scott
Royal Shakespeare Theatre

Ladies Bridge

Mae Pont Waterloo hefyd yn hysbys fel ‘Ladies Bridge,’ gan iddi gael ei hadeiladu gan oddeutu 350 o fenywod yn ystod yr Ail Ryfel Byd. Cofiwch hyn y tro nesaf y byddwch yn cerdded dros y bont.

Ladies Bridge

Carol Bell

Yn hwyr yn y 90au, yn gynnar yn y 00au, roedd Carol Bell yn Ddirprwy Reolwr Prosiect ar gyfer yr Eden Project arobryn yng Nghernyw - yr heulfan fwyaf yn y byd. Hoffech chi ymgymryd â phrosiect cyffrous fel hwn?

Carol Bell
Eden Project

Zaha Hadid

Wedi'i geni yn Baghdad, Irac ym 1950, enillodd y pensaer o Lundain Zaha Hadid Wobr Bensaernïaeth Pritzker 2004 - y fenyw gyntaf erioed i dderbyn anrhydedd uchaf pensaernïaeth! Yn anffodus, bu farw Zaha yn 2016, ond mae ei hetifeddiaeth a'i heffaith ar y byd pensaernïaeth yn parhau.

Zaha Hadid
Riverside Museum